creative2.jpg (28112 bytes)

CÁC THỦ THUẬT - NGUYÊN TẮC SÁNG TẠO

CƠ BẢN

Ðể khắc phục những nhược điểm của phương pháp thử và sai, ở thời kỳ phát triển ban đầu của khoa học sáng tạo, người ta cố gắng sưu tầm, thu thập kinh nghiệm riêng, các mẹo vặt gọi chung là các thủ thuật suy nghĩ, nhằm mục đích giảm số lượng và rút ngắn thời gian lựa chọn các phương án thử.

Người ta đã tìm được 40 thủ thuật dùng cho tư duy sáng tạo kỹ thuật.

40 THỦ THUẬT (NGUYÊN TẮC) SÁNG TẠO:

  1. Nguyên tắc phân nhỏ

  2. Nguyên tắc tách khỏi
  3. Nguyên tắc phẩm chất cục bộ
  4. Nguyên tắc phản đối xứng
  5. Nguyên tắc kết hợp
  6. Nguyên tắc vạn năng
  7. Nguyên tắc chứa trong
  8. Nguyên tắc phản trọng lượng
  9. Nguyên tắc gây ứng suất sơ bộ
  10. Nguyên tắc thực hiện sơ bộ
  11. Nguyên tắc dự phòng
  12. Nguyên tắc đẳng thế
  13. Nguyên tắc đảo ngược
  14. Nguyên tắc cầu (tròn) hóa
  15. Nguyên tắc linh động
  16. Nguyên tắc giải "thiếu" hoặc "thừa"
  17. Nguyên tắc chuyển sang chiều khác
  18. Sử dụng các dao động cơ học
  19. Nguyên tắc tác động theo chu kỳ
  20. Nguyên tắc liên tục tác động có ích
  1. Nguyên tắc "vượt nhanh"
  2. Nguyên tắc biến hại thành lợi
  3. Nguyên tắc quan hệ phản hồi
  4. Nguyên tắc sử dụng trung gian
  5. Nguyên tắc tự phục vụ
  6. Nguyên tắc sao chép (copy)
  7. Nguyên tắc "rẻ" thay cho "đắt"
  8. Nguyên tắc thay thế sơ đồ cơ học
  9. Sử dụng các kết cấu khí và lỏng
  10. Sử dụng vỏ dẻo và màng mỏng
  11. Sử dụng vật liệu nhiều lỗ
  12. Nguyên tắc thay đổi màu sắc
  13. Nguyên tắc đồng nhất
  14. Nguyên tắc phân hủy hoặc tái sinh các phần
  15. Thay đổi các thông số hóa lý của đối tượng
  16. Sử dụng chuyển pha
  17. Sử dụng sự nở nhiệt
  18. Sử dụng chất oxy hóa mạnh
  19. Thay đổi độ trơ
  20. Sử dụng vật liệu hợp thành composit

ƯU ÐIỂM:

Các thủ thuật này giúp người giải bài toán định hướng suy nghĩ và đưa ra các ý tưởng độc đáo trong nhiều trường hợp, nhưng sử dụng các thủ thuật này người ta gặp phải các khó khăn sau:

NHƯỢC ÐIỂM:

Trong các bài toán lớn, các thủ thuật không dùng đơn lẻ mà thường là các tổ hợp 2, 3, ... các thủ thuật, do đó số tổ hợp có thể rất lớn (vài triệu, có khi vài tỷ). Thêm vào đó người ta không biết lúc nào, ở đâu sử dụng thủ thuật gì và sử dụng như thế nào? Do vậy, việc dùng các thủ thuật đối với người giải chỉ mới là những bước đi đầu tiên. Ngoài các thủ thuật cơ bản còn có các phương pháp, lý thuyết tư duy sáng tạo khác, chúng liên quan mật thiết với nhau.